Mentor czy Coach?

Mentor czy Coach w organizacji?

Artykuł Joanny Baranowskiej, coacha i trenera Coaching Center.


Obie formy wspomagania pracowników są równie wartościowe. Wybór zależy od kontekstu sytuacji: finansów, planów rozwojowych oraz doświadczenia uczestnika.

Najważniejszym czynnikiem jest ocena wartości, jaką wnosi ekspertyza przygotowana przez mentora lub coacha. Jeśli jest ona niezbędna dla klienta, waga przechyla się na stronę mentora.  W przypadku, gdy klient dokładnie wie „co”, a szuka jedynie sposobu „jak” i kolejne treningi, konsultacje i wiedza ekspercka nie zbliżają go do rozwiązania, osoba coacha, który wychodzi z miejsca „nie wiem i jestem ciekaw” wydaje się być brakującym ogniwem.

Kolejnym ważnym aspektem jest rodzaj relacji. W przypadku mentora, jest  to zwykle osoba z tej samej firmy, której doświadczenia mogą być źródłem rozwiązań lub inspiracji dla uczestnika. Taka relacje jest też zwykle mniej formalna, dłuższa niż coachingowa, a spotkania nieregularne. Pozostaje do rozstrzygnięcia problem dostępności – najczęściej czas mentorów jest bardzo cenny, a niewiele organizacji wpisuje i uwzględnia mentoring w zakres obowiązków.

Ważnym czynnikiem jest profesjonalizm osób współpracujących. O ile większość coachów jest przeszkolona w wspieraniu uczestników w ich codziennej pracy, to mentorzy są najczęściej samoukami. Znają się na merytorycznej stronie pracy, jednakże przekazywanie swojej wiedzy opierają raczej na intuicji niż umiejętnościach. Bardzo ważnym tematem dla osób podejmujących decyzje w organizacji jest w takim razie możliwość szlifowania umiejętności, stawania się jeszcze lepszym w tej roli.

Przyjrzyjmy się , co coaching ma do zaproponowania mentorom?


Metodyka CoachWise™ 
 proponuje uporządkowanie podejścia do wspomagania innych poprzezrozwój w czterech obszarach, takich jak:

•  Umiejętności  – 4 bloki umiejętnościowe
•  
Zasady – styl prowadzenia rozmowy, czyli jak to robić?
•  
Pole –  świadomość otaczającej  klienta rzeczywistości, wraz z jej zasobami i deficytami
•  
Mapa – kroki pracy z klientem, proponowany schemat postępowania

Umiejętności, które mogą wzbogacić warsztat mentoringowy to:

•  Zadawanie pytań pomagających poszerzać świadomość klienta
•  
Słuchanie na wielu poziomach
•  
Odzwierciedlanie – nazywanie sytuacji, emocji, swojego rozumienia sytuacji
•  
Wspieranie poprzez postawę i wiedzę.

O ile pierwsze trzy umiejętności są wspólne dla obu metod, Wspieranie jest czymś zupełnie innym. W coachingu wspieranie wiedzą jest „przyprawą”, natomiast w mentoringu to podstawa relacji. Specjalny blok treningowy wyposaża mentorów w umiejętność takiego dzielenia się własnym doświadczeniem, żeby nie blokować inicjatywy uczestnika i nie narzucać niemożliwych do wykonania rozwiązań.

Kolejny obszar to Zasady, które mają to samo znaczenie dla coachingu i mentoringu. Stosowanie zasad odróżnia te rozmowy od innych rozmów rozwojowych i kieruje klienta w stronę osiągania celów.

Zaufanie do klienta – niezachwiana wiara w to, że klient potrafi osiągnąć zamierzony cel.
Partnerstwo – umowa na funkcjonowanie w tej relacji na tych samych prawach, opartych na synchronizacji i trwałości.
Obecność – uwaga i pełne zaangażowanie na  spotkaniu, 100 %, koncentracja na bieżącej chwili, zachęcanie do świadomości.
Tworzenie – koncentracja na sprawstwie i myśleniu możliwościami, mobilizowanie do świadomych wyborów
Włączanie, czyli „Tak, i…” – akceptacja sytuacji i kompetencji partnera, budowanie rozwiązań w o stan aktualny, improwizowanie.

Szczególnie istotna jest umiejętność rozumienia kontekstu i środowiska biznesowego, zwłaszcza w mentoringu. W modelu CoachWise™ jednym z 4 filarów jest Pole. Oferujemy ustrukturyzowane podejście do informacji dotyczących miejsca funkcjonowania uczestnika oraz jego własnych zasobów i możliwości. Uczymy, jak poszerzać perspektywę i obiektywizować ocenę sytuacji. Pole jest zwłaszcza istotne dla klientów korporacyjnych, gdzie pracownik funkcjonuje w pewnym „organizmie”, który ma wpływ na jego decyzje i poczynania. Pole to też kopalnia zasobów i ograniczeń klienta.

Pole przynosi wyczerpujący schemat eksplorowania dostępnych zasobów:

•  Fizycznych – materiały, czas, pieniądze
•  
Intelektualnych –  wiedza, umiejętności, kompetencje, talenty
•  
Emocjonalnych – uczucia, nastroje, pragnienia, obawy, opór
•  
Społecznych – sprzymierzeńcy, przeciwnicy, partnerzy, relacje

Mapa CoachWise™ proponuje pewien proces pracy, prowadzący klienta od silnego zdefiniowania elementu jego Dążeń, określenia przyszłości w trzech wymiarach, w świecie idealnym. Następnie przejście do „inwentaryzacji” tzn. bardzo szczegółowego przyjrzenia się elementowi Rzeczywistości, postawienia klienta w miejscu prawdy, odkrycia możliwości i zagrożeń, sprawdzenia, co klient już ma a czego mu brakuje do osiągnięcia swoich dążeń.

Kolejny krok to etap Planowania, gdzie klient sprawdza, jakie są możliwości, opcje i warianty działania. Po szczegółowym przeanalizowaniu różnych dróg, podejmuje konkretne kroki do działania. Kolejny etap to Przegląd, który ma na celu sprawdzenie, co się wydarzyło, pogłębienie uczenia się i wyciągnięcie wniosków.

Jestem przekona, że wiedza i doświadczenie mogą iść w parze z profesjonalizmem w kierowaniu rozwojem innych. Zachęcamy Państwa do odpowiedzi na postawione na początku pytanie „Co mentor może znaleźć w szkole coachingu ???”